Open Banking tại Việt Nam đã đi qua giai đoạn “thử nghiệm khái niệm” để bước vào giai đoạn vận hành có chuẩn mực, có áp lực tuân thủ và có kỳ vọng rõ ràng về hiệu quả kinh doanh. Việc Thông tư 64/2024/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 01/03/2025 đã đặt Open API vào khuôn khổ pháp lý cụ thể, yêu cầu các tổ chức tín dụng phải xây dựng năng lực mở hệ thống một cách an toàn, minh bạch và có khả năng kiểm soát. Song song, Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng tiếp tục củng cố định hướng thúc đẩy đổi mới tài chính số tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu cấp thiết đối với Ban Điều hành hiện nay không nằm ở việc cân nhắc “có nên làm Open Banking hay không”, mà là “lựa chọn kiến trúc nào để đáp ứng đầy đủ yêu cầu tuân thủ, tối ưu hóa chi phí và tạo lập doanh thu bền vững”. Đối với các tổ chức tín dụng, đây là thời điểm then chốt để tái thiết kiến trúc API, chuẩn hóa quy trình quản trị đồng thuận dữ liệu, kiểm soát đối tác thứ ba (TPP) và xây dựng mô hình thương mại hóa dịch vụ tài chính. Đây cũng chính là điểm mà liên minh công nghệ giữa Gimasys và Brankas trở nên đặc biệt phù hợp với nhu cầu của thị trường Việt Nam.

Open Banking: Hạ tầng tăng trưởng mới của ngành Tài chính

Ngành tài chính đang dịch chuyển từ mô hình vận hành khép kín sang hệ sinh thái tài chính mở (Open Finance), nơi ngân hàng không chỉ là nơi lưu trữ và luân chuyển vốn, mà còn là một nền tảng số có khả năng kết nối đối tác, sản phẩm và dữ liệu theo thời gian thực. Tại WFIS Vietnam 2026, các chủ đề trọng tâm của ngành đã xoay quanh Banking-as-a-Service, tận dụng API để mở rộng hệ sinh thái số, tự động hóa onboarding, khai thác dữ liệu lớn, thanh toán số và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Điều này cho thấy Open Banking đã trở thành một ưu tiên chiến lược, không chỉ với khối công nghệ mà với toàn bộ ban điều hành.

Dưới góc độ kinh doanh, Open Banking cho phép nhúng trực tiếp các dịch vụ tài chính vào hệ sinh thái bán lẻ, thương mại điện tử, logistics, giải pháp ERP, phần mềm kế toán và các siêu ứng dụng (Super-apps). Việc này giúp ngân hàng mở rộng tối đa điểm chạm khách hàng, rút ngắn thời gian ra mắt sản phẩm (Time-to-Market) và hình thành các nguồn thu mới từ API, dữ liệu cũng như dịch vụ thanh toán nhúng. Các nền tảng Open Finance hiện đại đồng thời hỗ trợ triển khai BaaS linh hoạt trên hạ tầng Cloud, On-premise hoặc Hybrid, đảm bảo tính tương thích cao với đa dạng hệ thống Core Banking hiện hữu.

Thông tư 64/2024/TT-NHNN: Yêu cầu tái kiến trúc công nghệ toàn diện

Thông tư 64/2024/TT-NHNN là cột mốc pháp lý quan trọng khi chính thức đưa việc triển khai Open API vào quy chuẩn quản trị cụ thể. Bản chất của quy định này không dừng lại ở kiểm soát tuân thủ kỹ thuật thuần túy, mà đòi hỏi tổ chức tín dụng phải tái cấu trúc toàn diện cơ chế quản trị dữ liệu, phân quyền truy cập, kiểm soát rủi ro và phương thức tương tác với hệ sinh thái bên ngoài.

Thách thức lớn nhất đối với đa số các định chế tài chính nằm ở việc hệ thống Core Banking truyền thống (Core Legacy) vốn được thiết kế cho mô hình đóng. Các hệ thống này tối ưu cho việc xử lý giao dịch nội bộ ổn định, nhưng bộc lộ nhiều hạn chế khi cần mở rộng dịch vụ theo thời gian thực, quản lý phân quyền linh hoạt, lưu vết đồng thuận của người dùng hoặc kiểm soát truy cập nhiều lớp cho các bên thứ ba. Nói cách khác, quy định pháp lý yêu cầu tính “Mở”, trong khi kiến trúc công nghệ hiện hữu lại được tối ưu cho trạng thái “Đóng”.

Ba bài toán quản trị trọng tâm dành cho Lãnh đạo Công nghệ & Kinh doanh (CIO, CTO, CDO, CCO)

1. Consent Management trong Open Banking là năng lực quản trị dữ liệu cốt lõi

Sự đồng ý của khách hàng trong cơ chế Open API phải đảm bảo tính rõ ràng, tự nguyện, minh bạch và có khả năng tra cứu hoặc rút lại bất kỳ lúc nào. Ngoài ra, thời gian truy vấn thông tin khách hàng sau khi được chấp thuận không vượt quá 180 ngày (trừ trường hợp có thỏa thuận riêng). Do đó, ngân hàng phải thiết lập cơ chế quản trị sự đồng thuận theo thời gian thực, lưu trữ nhật ký giao dịch (Audit Trail) đầy đủ nhằm phục vụ công tác kiểm toán và giải quyết tranh chấp.

2. TPP Management trong Open Banking là tuyến phòng thủ mới của an ninh ngân hàng

Mở rộng kết nối API đồng nghĩa với việc gia tăng bề mặt tấn công an ninh mạng. Yêu cầu quản trị hiện nay vượt khỏi phạm vi xác thực kỹ thuật đơn thuần, đòi hỏi hệ thống phải có cơ chế giám sát truy cập chủ động, giới hạn tần suất truy vấn, tự động phát hiện hành vi bất thường và thu hồi quyền truy cập khi hợp đồng thay đổi. Việc thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ các bên TPP sẽ dẫn đến rủi ro lộ lọt dữ liệu hoặc sử dụng dữ liệu sai mục đích.

3. API Monetization là mục tiêu phát triển bền vững

Open API chỉ thực sự phát huy giá trị khi được thiết kế như một tài sản số có khả năng đóng gói, định giá, kiểm soát cam kết chất lượng dịch vụ (SLA) và mở rộng hệ sinh thái. Giải pháp từ Brankas cho phép thương mại hóa Open API bằng việc phân quyền cho nhà phát triển hoặc đối tác truy cập các tập dữ liệu và chức năng cụ thể, tạo tiền đề phát triển các mô hình thu phí từ thanh toán, xác thực KYC, dữ liệu và dịch vụ tài chính nhúng.

Lộ trình triển khai ba lớp cho Ngân hàng Việt Nam: Tuân thủ – Tích hợp – Thương mại hóa

Thay vì tiếp cận Open Banking như một dự án CNTT độc lập, các định chế tài chính nên triển khai theo chương trình chuyển đổi kiến trúc toàn diện, kết nối đồng bộ giữa Công nghệ, Pháp chế, Vận hành, Quản trị rủi ro và Chiến lược tăng trưởng. Mô hình triển khai tối ưu bao gồm 3 lớp:

Lớp thứ nhất là integration fabric hoặc lớp trung gian tích hợp, có nhiệm vụ kết nối hệ thống core banking cũ với các dịch vụ API hiện đại. Đây là cách để “mở” dữ liệu mà không phải can thiệp sâu vào core, giảm thiểu rủi ro gián đoạn vận hành, đồng thời hỗ trợ chuyển dịch sang kiến trúc microservices và API-First. Gimasys giữ vai trò chủ đạo ở lớp này với năng lực tích hợp hệ thống phức hợp, hiện đại hóa hạ tầng và triển khai Cloud-Native.

Lớp thứ hai là compliance-by-design, nơi các năng lực như consent management, kiểm soát truy cập, giới hạn tần suất truy vấn, dấu vết kiểm toán và chính sách bảo mật được đóng gói ngay từ đầu thay vì bổ sung về sau. Nền tảng Brankas Open Finance Suite cung cấp giải pháp toàn diện cho việc tuân thủ Open Banking và kích hoạt Banking-as-a-Service (BaaS), đảm bảo tính tương thích cao với các hệ thống Core Banking và hỗ trợ sẵn các mô hình thương mại hóa.

Lớp thứ ba là ecosystem and monetization, tức tạo ra hệ sinh thái đối tác và sản phẩm mới. Ở giai đoạn này, ngân hàng có thể mở sandbox nội bộ, chuẩn hóa onboarding cho đối tác, thử nghiệm các giải pháp tài chính nhúng theo từng ngành dọc và xây dựng mô hình định giá API linh hoạt (theo lưu lượng truy cập hoặc giá trị dịch vụ). Đây là bước chuyển chiến lược từ trạng thái “tuân thủ quy định” sang “tạo lập tăng trưởng”.

Vì sao mô hình hợp tác Gimasys – Brankas đáng chú ý?

Điểm ưu việt của liên danh Gimasys – Brankas đến từ sự kết hợp giữa nền tảng công nghệ Open Finance chuẩn quốc tế đã qua kiểm chứng và năng lực tích hợp, bản địa hóa chuyên sâu tại thị trường Việt Nam. Giải pháp hợp tác giữa hai đơn vị hỗ trợ các tổ chức tài chính đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Thông tư 64/2024/TT-NHNN, đồng thời rút ngắn thời gian triển khai, tối ưu chi phí vận hành (OpEx) và khai thác các nguồn thu mới qua giao thức API.

Dưới góc độ điều hành, đây là phương án triển khai tối ưu hơn việc tự phát triển hoặc ghép nối các giải pháp rời rạc. Các tổ chức tài chính có thể áp dụng lộ trình cuốn chiếu (Phased Approach): Đánh giá mức độ sẵn sàng của hạ tầng ⇒ Xác định use-case ưu tiên ⇒ Chuẩn hóa kiến trúc mở ⇒ Triển khai lớp quản trị Consent & TPP ⇒ Mở rộng sang các mô hình doanh thu từ Embedded Finance, Cash Management và API Products.

Lời kết

Thông tư 64/2024/TT-NHNN không đơn thuần là một yêu cầu tuân thủ pháp lý, mà là động lực thúc đẩy quá trình hiện đại hóa hạ tầng công nghệ ngành Ngân hàng. Trong bối cảnh Open Banking trở thành chuẩn mực cạnh tranh mới, tổ chức nào chủ động triển khai sớm với kiến trúc chuẩn hóa sẽ sở hữu ưu thế lớn về chi phí vận hành, khả năng kết nối đối tác và dư địa tăng trưởng doanh thu trong dài hạn.

Sự kết hợp giữa năng lực tư vấn, tích hợp hệ thống của Gimasys và nền tảng Open Finance của Brankas mang đến lộ trình khả thi giúp các ngân hàng Việt Nam chuyển hóa chi phí tuân thủ thành khoản đầu tư chiến lược. Đây là thời điểm quyết định để Ban Điều hành chủ động hoạch định chiến lược Open Banking, củng cố vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên tài chính mở.

Liên hệ ngay với các chuyên gia tại Gimasys BFSI Digital Solution Hub để được tư vấn toàn diện về Lộ trình tuân thủ Thông tư 64/2024/TT-NHNN và Giải pháp thương mại hóa Open Banking từ Brankas.